Nigeria TV Info 

FG da Kamfanonin Wutar Lantarki Sun Rika Sabani Kan Biyan Bashin Wuta

Gwamnatin Tarayya (FG) da kamfanonin samar da wutar lantarki (GenCos) sun shiga sabani kan yadda za a yi daidaito kan tsofaffin basussukan da ake binsu a bangaren wutar lantarki. Wannan ya nuna cewar akwai manyan kalubale na kudi da tsarin aiki a masana’antar.

Ministan Wuta, Adebayo Adelabu, ya bayyana cewa binciken da ake yi na nuna cewa bashin gwamnati na iya zama ƙasa da adadin da ake yadawa. Duk da cewa wasu masana’antu sun kiyasta bashin ya wuce ₦6 tiriliyan, sakamakon da aka tantance na iya zama kusa da ₦4 tiriliyan bayan yin cikakken bincike.

Adelabu ya kara da cewa wasu daga cikin tsoffin adadin sun hada da kudaden ruwa da bambancin canjin kudin waje, wadanda aka gyara yayin bincike. Kusan kashi 60 cikin 100 na bashin na da alaka da kudaden isar da gas, wanda yake da muhimmanci wajen samar da wutar lantarki.

Sai dai kamfanonin samar da wutar lantarki sun kalubalanci wannan matsayi na gwamnati, suna cewa tsarin daidaiton bai nuna gaskiya ba kuma ba a yi hulɗa da su yadda ya kamata ba. Kungiyar Kamfanonin Samar da Wutar Lantarki (APGC) ta ce babu cikakken bincike da aka yi tun watan Maris 2025, kuma sun yi tambaya kan yadda aka samo sabon adadin ba tare da shigar da su ba.

Masana sun ce bashin ya ƙunshi abubuwa da dama ba kawai biyan lissafin wuta ba, har da kudaden iyawa, bambancin canjin kudin waje, kudin ruwa kan basussuka, da kuma kudade na tsayawa da farawa na tashoshin samar da wuta.

Wannan sabani ya faru ne a lokacin da gwamnati ke ƙoƙarin daidaita bangaren wuta ta hanyar shirye-shiryen rage bashin da aka gada, ciki har da fitar da takardun bashi (bonds). Duk da haka, jinkirin biyan bashin da sabani kan adadi yana ci gaba da jefa dangantaka tsakanin gwamnati da kamfanoni cikin matsala.

Masana suna jan hankali cewa wannan sabani zai iya rage yarda da masu zuba jari a bangaren, kuma zai kara tsananta matsalolin kudin shiga a masana’antar.

A ƙarshe, duk da banbanci, masu ruwa da tsaki sun amince cewa yin daidaito cikin gaskiya da hadin kai zai taimaka wajen warware rikicin, dawo da amincewa, da tabbatar da samar da wutar lantarki mai dorewa ga ‘yan Najeriya.